Izložba: BEOGRADSKO SAJMIŠTE – POVRATAK U BUDUĆNOST

Izložba “Beogradsko Sajmište – Povratak u budućnost” je deo većeg projekta Arhitektonskog fakulteta Univerziteta u Beogradu i Muzeja grada Beograda, koji je pokrenut na inicijativu Sekretarijata za investicije grada Beograda. Projekat se realizuje u okviru master kursa “Studio M02U – Projekat – Participativni urbani dizajn” u kojem su pored studenata, nastavnika i saradnika sa Arhitektonskog fakulteta i kustosa iz Muzeja grada Beograda uzele učešća i brojne renomirane institucije iz javnog, privatnog i društvenog sektora, kao i brojni profesori i vrhunski eksperti iz zemlje i inostranstva.

Cilj ove izložbe je da se, korišćenjem najadekvatnijih tradicionalnih, ali i najsavremenijih multimedijalnih tehnika prezentacije, najširoj javnosti skrene pažnja na karakteristike, značaj i vrednost kako arhitekture Beogradskog Sajmišta tako i međunarodnih i nacionalnih sajamskih izložbi koje su, u okviru ovog prostora, bile realizovane u periodu od otvaranja 1937. godine, pa do nacističkog bombardovanja Beograda 6. aprila 1941. godine, odnosno do početka II svetskog rata, kada je namena ovog prostora iz korena promenjena u zloglasni koncentraconi logor.

Na izložbi su predstavljeni studentski radovi rekonstrukcije pojedinačnih paviljona i razvojnih faza ukupnog kompleksa Sajmišta, kao i najinteresantniji fragmenti najvažnijih sajamskih izložbi. Izloženi materijal je nastao kao rezultat opširnih istraživanja dostupne originalne građe (crteža, planova, fotografija, filmskih zapisa, novinskih članaka, svedočenja i sl.) iz zbirki Muzeja grada Beograda, Istorijskog arhiva Beograda, Jugoslovenske kinoteke, Etnografskog muzeja, Muzeja automobila, kao i iz privatnih zbirki i kolekcija.

U fazama koje slede nakon otvaranja i tokom trajanja izložbe, korišćenjem različitih participativnih metoda i tehnika, studentski timovi će uz interdisciplinarnu pomoć eksperata i najrelevantnijih stejkholdera, nastaviti rad u pravcu istraživanja održivih razvojnih mogućnosti ovog kompleksnog urbanog prostora, a u cilju formiranja ponude adekvatnog urbanog dizajna za prostor Beogradskog sajmišta, u uslovima stroge spomeničke zaštite, ali i aktuelnih potreba savremenog korišćenja.

BEOGRADSKO SAJMIŠTE

Ideja o osnivanju beogradskog sajma koja potiče iz perioda pre Prvog svetskog rata, iz različitih razloga, među kojima i nemogućnosti pronalaženja adekvatne lokacije, realizovana je tek 1937. godine. Angažmanom Društva za priređivanje sajma i izložbi, kao udruženja privrednih organizacija, i uz pomoć beogradske Opštine, za prostor Sajmišta određen je teren na levoj obali Save. Time je Beograd zapravo započeo svoje širenje na teritoriju današnjeg Novog Beograda.

Preduslov podizanju Sajmišta na potpuno neizgrađenom terenu uz samu reku bili su mnogobrojni radovi poput isušivanja i nasipanja zemljišta, uvođenja vodovoda, kanalizacije i struje, kao i građenja kompletne saobraćajne infrastrukture.

Izgradnju na Sajmištu Društvo je započelo u leto 1936. godine, sopstvenim sredstvima, donacijama i kreditima. Projekat Sajmišta i pet jugoslovenskih paviljona izradili su arhitekti Tehničkog odeljenja beogradske Opštine: Rajko Tatić, Đorđe Lukić i Milivoj Tričković. Pored ovih, sagrađeni su i paviljoni Italije, Rumunije, Čehoslovačke, Mađarske, Turske i Nemačke, kao i veliki broj privatnih paviljona, ukupno 42.

Beogradsko sajmište započelo je sa radom u predviđenom roku, septembra 1937. godine, otvaranjem Prvog međunarodnog jesenjeg sajma uzoraka.