Studija – Organizacija i finansiranje grada Beograda

Analiza i uticaj na urbani razvoj

RUKOVODILAC STUDIJE:
mr Žaklina Gligorijević, dipl.inž.arh.

RADNI TIM:
Darko Savić, dipl.ek., Vesna Velović, dipl.pr.planer

STRUČNI KONSULTANT:
mr Miodrag Ferenčak, dipl.inž.arh.

MEĐUNARODNI PROJEKAT: Finansiranje metropolitenskih uprava u zemljama u tranziciji. Inicijativa za reformu lokalne uprave i javnih službi Instituta za otvoreno društvo – LGI OSI, Budimpešta

Studija ORGANIZACIJA I FINANSIRANJE GRADA BEOGRADA rezultat je rada tima iz Sektora za generalni plan Urbanističkog zavoda Beograda, koji je učestvovao na međunarodnom projektu „Finansiranje metropolitenskih uprava u zemljama u tranziciji“ u kome je svoja iskustva u određenim formama organizacije i finansiranja upoređivalo devet timova, predstavnika glavnih gradova Istočne i Jugoistočne Evrope. Osim što su takva saznanja neophodna onima koji se bave strateškim planovima u gradu, posebno je bilo korisno saznati kakva je efikasnost i zavisnost drugih glavnih gradova sa sličnom ili uporedivom istorijom, ekonomsko političkim ambijentom i netom preživljenom tranzicijom od centralnih uprava, ili njihov odnos prema sitnijim organizacionim jedinicama.

Da bi se razumeo kontekst svakog od gradova, sve gradske studije su imale sličan sadržaj, od najkraće istorije preko elemenata teritorijalne organizacije, uprave i naravno javnih finansija.

Smatrali smo da su saznanja i analize koje smo uradili u okviru tog projekta vredni da se podele sa kolegama, posebno zbog ažuriranja podataka i nadležnosti posle nekoliko izmena u zakonima koji regulišu organizaciju i finansiranje lokalnih samouprava u Srbiji i posebno Zakona o glavnom gradu, krajem 2007. godine.

Ovo je mala, specifična lična karta Beograda i propisa koji ga uređuju, kroz prizmu urbanista, koji se bave projekcijama njegovog prostornog razvoja.

Kao rezultat istraživanja štampana je publikacija na srpskom i engleskom jeziku koju možete pogledati.

ORGANIZACIJA I FINANSIRANJE GRADA BEOGRADA
Analiza i uticaj na urbani razvoj

 

 

 

 

ORGANIZATION AND FINANCING OF THE CITY OF BELGRADE
Analysis and Impact on Urban Development

 

Uporedni pregled podataka o glavnim gradovima devet zemalja u tranziciji

Beograd (Srbija) – Grad je 2006. godine imao 1,689,000 stanovnika ili 21% ukupnog stanovništva Srbije. Učestvuje sa 35% u BDP-u Republike i 29% u broju zaposlenih, a BDP po stanovniku je iznosio 2800 evra u 2005. godini. Budžet grada je bio 806 miliona evra u 2007. godini, ili oko 500 evra po stanovniku.

 

 

 

Budimpešta (Mađarska) – Grad je 2007. godine imao 1,696,000 stanovnika, ili 16,9% stanovnika Mađarske, a prema po­dacima za 2004. godinu učešće u BDP-u države iznosilo je 34,5%, u broju zaposlenih 19,5%, BDP po stanovniku iznosio je oko 23,400 evra, a budžet grada u 2007. godini bio je 1,973 miliona evra, ili 1163 evra po stanovniku.

 

 

 

Bukurešt (Rumunija) – Grad ima 1,930,000 stanovnika (9,5% stanovnika Rumunije), učestvuje sa 19% u BDP-u zemlje, 10% u ukupnom broju zaposlenih, BDP per capita 16,760 evra (podaci za 2005. godinu), a budžet grada u 2006. godini je iznosio 1,260 miliona evra, ili 662 evra po stanovniku.

 

 

Kišinjev (Moldavija) – Grad ima 719,000 stanovnika, što čini 18,3% stanovnika Moldavije. Učestvuje sa 45% u bruto društvenom proizvodu (BDP) zemlje, 19% u ukupnom broju zaposlenih, BDP po stanovniku je 1464 evra, budžet 83 miliona evra, ili 116 evra po stanovniku.

 

 

 

Prag (Češka) – Grad je 2006. godine imao 1,184,075 stanovnika, ili 11,5% stanovništva Češke, učešće u BDP-u države u 2005. godini bilo je 24%, u broju zaposlenih 12,9%, BDP po stanovniku iznosi oko 24,000 evra, a budžet grada je u 2006. godini 2,212 miliona evra, ili 1869 evra po stanovniku.

 

 

 

Skoplje (Makedonija) – Grad ima 515,000 stanovnika što čini 25,2% stanovnika Makedonije. Učestvuje sa 47,3% u BDP-u zemlje, 31,2% u ukupnom broju zaposlenih, BDP per capita je 4500 evra, realizovani budžet grada u 2006. godini iznosi 25,8 miliona evra, a zajedno sa budžetima 10 opština 51,3 miliona evra, ili 50, odnosno 100 evra po stanovniku.

 

 

 

Tirana (Albanija) – Grad je 2006. godine imao 600,339 stanovnika (16,6% stanovništva Albanije), zapošljava oko 14% ukupnog broja zaposlenih Albanije, a budžet grada je 2005. godine bio 66 miliona evra, ili 109 evra po stanovniku. Procenjuje se da region Tirane obezbeđuje polovinu ukupne ekonomije zemlje, sa BDP po stanovniku oko 50% većim od proseka zemlje (koji je za Albaniju iznosio 1900 evra u 2005. godini).

 

 

 

Varšava (Poljska) – Grad je 2006. godine imao 1,702,100 stanovnika, što čini 4,5% Poljske populacije. Region Var­šave sa glavnim gradom ima 6,856,851 stanov­nika. Grad učestvuje sa 12,5% u BDP-u Poljske, u broju zaposlenih sa 5,7%. BDP grada Varšave po stanovniku iznosi oko 20,200 evra, a budžet grada 2,257 miliona evra, ili 1326 evra po stanovniku.

 

 

 

Zagreb (Hrvatska) – Grad je imao 785,000 stanovnika u 2005. godini, što čini 17,5% stanovništva Hrvatske. Učes­tvuje sa 31,8% u BDP-u Hrvatske, 27% u broju zaposlenih, BDP po stanovniku je 11,660 evra, a budžet grada je 890 miliona evra ili 1133 evra po stanovniku.